← Terug

Frauduleuze zaken, de financiële recherche aan het woord

Veel Accountancy-studenten gaan na het afronden van hun studie werken bij een (groot) accountantskantoor. Maar wist je dat je ook bij de financiële recherche van de Politie aan de slag kunt? Bert Lamberts, teamleider van het Team Fina financiële recherche Noord-Nederland, legt ons uit wat je bij de politie kunt doen en hoe het opsporen van frauduleuze praktijken in zijn werk gaat.

Kunt u zichzelf voorstellen?
“Mijn naam is Bert Lamberts, 56 jaar en ik ben in 1979 bij de Politie terecht gekomen. Eerst heb ik als regulier agent gewerkt, totdat ik in 1995 bij de financiële recherche aan de slag ging. Fraude vond ik altijd al erg interessant. Op dat vakgebied heb ik een HBO-studie gevolgd. Zoals ze dat bij de politie noemen ben ik een ‘doorstromer’. Begonnen in het blauw en momenteel ben ik Operationeel Specialist C financieel economisch. Dit houdt in dat ik specialist ben op het vakgebied van financiële, economische criminaliteit. Met één andere collega ben ik teamleider van het Team Financiële Opsporing in Noord-Nederland. Wij sturen 34 mensen aan, waaronder ook de projectleiders. Verder hebben wij de dagelijkse leiding en als er tijd over is, ben ik zelf ook actief in het onderzoeken van fraude en witwassen.

Naast de werkzaamheden als teamleider ben ik bij de politie ook nog vier dagen per maand werkzaam als Hulpofficier van Justitie. Verdachten die worden aangehouden en/of in verzekering worden gesteld worden voorgeleid aan de Hulpofficier van Justitie. Aan mij dan de taak om te toetsen of de aanhouding juist is verlopen en of de verdachten in verzekering kunnen worden gesteld.

Wat maakt het werk als financieel rechercheur zo interessant?
“Vooral het rechtvaardigheidsgevoel, dus dat je er niet tegen kunt als iets niet rechtvaardig is en dat je daar iets aan wilt doen, bijvoorbeeld bij een drugsonderzoek. Als de criminelen worden betrapt en opgepakt, hebben ze er over het algemeen geen problemen mee om een paar jaar vast te zitten. Ze vinden het pas echt vervelend als je ze echt in de portemonnee raakt en hun eigendommen af gaat pakken. Juist het rechercheren naar het vermogen van de criminelen is het interessante. Als we het vaak versluierde vermogen inzichtelijk kunnen maken en in beslag kunnen nemen geeft dit voldoening.”

Hoe vaak komt fraude of witwassen voor in de praktijk?
“Dit komt vaker voor dan mensen denken. De meeste mensen die fraude plegen doen dit eigenlijk om er financieel beter van te worden. Om iets met het geld te doen wordt het vaak witgewassen. Soms worden er zogenaamde ‘schijnconstructies’ opgesteld. Dat kan door bijvoorbeeld een bedrijf in het buitenland op te richten om daar het contante geld op een rekening te zetten. Vervolgens wordt er in Nederland een BV opgericht en wordt het geld vanuit het buitenland weer op de Nederlandse rekening gestort. Dit wordt ook wel het loan back principe genoemd, om op deze manier iets ‘legaals’ te doen met het verdiende geld. Bij dergelijke voorbeelden gaat het soms om grote bedragen, maar fraude kan ook om kleinere bedragen gaan.”

Hoe spoor je frauduleuze praktijken op?
“De meeste zaken komen aan het licht door signalen van bijvoorbeeld een financiële instelling. Dit kunnen zogenaamde ongebruikelijke transacties zijn die door financiële instellingen worden gemeld bij de Financial Intelligence Unit – Nederland (FIU). De FIU geeft deze transacties dan aan ons door en wij kunnen deze informatie operationeel gebruiken. Een ander voorbeeld dat iemand een hypotheek aanvraagt en daarbij een werkgeversverklaring wordt gebruikt van een bepaald bedrijf dat niet klopt. Wanneer ze dan de hypotheek krijgen, kunnen ze de hypotheek gebruiken om vastgoed te kopen waar ze vervolgens een hennepkwekerij in plaatsen. In zo’n geval, als het om bedrijven gaat, kijken wij bij de Kamer van Koophandel en/of de Belastingdienst of een bedrijf daadwerkelijk bestaat. En zo ja, of diegene daar dan ook echt werkt.

De zaken die binnenkomen zijn vrij divers. Frauduleuze praktijken treden in allerlei soorten en maten op. Neem identiteitsfraude, of wanneer mensen een uitkering aanvragen. Om in aanmerking te komen voor een uitkering mag je in sommige gevallen geen inkomsten uit werk hebben. Het is dus ook fraude wanneer je aanvinkt dat je geen inkomsten hebt, terwijl je toch zwart werkt. In financiële onderzoeken kan de rol van de accountant belangrijk zijn. Soms zie je in bepaalde bedrijven de verwevenheid tussen de boven- en de onderwereld. Wanneer bedrijven subsidie aanvragen of verstrekken moet daar een accountantsverklaring onder liggen. Daarbij vertrouwen wij erop dat de accountant het heeft bekeken en het heeft goedgekeurd.”

Ziet u in de laatste jaren ook een verschuiving naar meer online fraude?
“Jazeker, door de toenemende digitalisering zien we meer en meer online fraude. Dit is dan eerder door middel van valsheid in geschrifte, bijvoorbeeld een valse factuur of een valse identificatie. Ook is er steeds meer fraude te zien op Marktplaats. De procedures om online fraude op te sporen en aan te pakken zijn vrijwel gelijk met ‘normale’ fraude. Ook online fraude wordt opgespoord met behulp van signalen die binnenkomen. Het proces is wel iets anders en het duurde daarom even voordat de financiële recherche daarop was ingespeeld. Iedere politie-eenheid heeft daarnaast ook nog een speciaal cyberteam, maar die richten zich meer op hacking, ransomware, virussen enzovoort.”

Is het werk bij de Financiële Recherche interessant voor (potentiële) accountants?
“Dat denk ik zeker. Als je nu naar ons team kijkt, dan is dat behoorlijk divers. Van de 34 mensen die er in het team zitten, zijn er 14 mensen zij-instromers. Deze zij-instromers zijn vaak mensen die universitair zijn opgeleid, bijvoorbeeld in rechten, mensen die veel afweten van beleggingen of registeraccountants. En op die manier proberen we een team samen te stellen dat van alle markten thuis is en zeker voor de accountants is daar een rol voor weggelegd.’’

Hoe ziet u de toekomst van de financiële recherche / fraudebestrijding?
“Ik denk dat de financiële recherche steeds belangrijk wordt. Mensen worden steeds slimmer in het verhullen van fraude en het doorsluizen van geld. Natuurlijk draagt de digitalisering daar ook aan bij. Ook is het naar mijn mening belangrijk dat er meer wordt samengewerkt met een ervaren rechercheur en mensen die ervaring hebben in een financieel beroep. Deze twee sectoren kunnen elkaar versterken en dan treedt er een soort kruisbestuiving op. Op deze manier kan er meer ervaring ontstaan op financieel gebied en bij de recherche.”

Benieuwd wat PM voor jou kan betekenen? Word lid!

Lid worden (€1,-)