← Terug

Een kopje koffie met... Dick de Waard

Even voorstellen

Ik ben Dick de Waard, ik ben voorzitter van de vakgroep Accountancy en ik ben de opleidingsdirecteur van de Executive Master of Accountancy. Daarnaast ben ik hoogleraar auditing. Ik werk nu 28 jaar bij de universiteit, maar altijd parttime. Hiervoor ben ik 35 jaar werkzaam geweest bij Ernst & Young waarvan 18 jaar lid van de maatschap. Inmiddels ben ik 6 jaar geleden gestopt bij Ernst & Young. De reden hiervoor was dat ik vond dat het mooi was geweest en op dat moment was ik ook al hoogleraar hier. Ik ben ook bijzonder hoogleraar aan de universiteit van Curaçao. De opleiding Accountancy heb ik in de avonduren volbracht. 

Waarom altijd Accountancy?

Als je er voor openstaat zijn er altijd veranderingen. En het is niet saai. Voortdurend zijn er veranderingen in het beroep (wetgeving). Maar ook het werven van nieuwe klanten en het ontstaan van nieuwe soorten werkzaamheden is leuk en uitdagend. Mijn eigen ontwikkeling heeft het ook niet saai gemaakt. Uiteindelijk ben ik partner geworden en voorzitter op kantoor Groningen. Ik was voorzitter van de servicelijn duurzaamheid en verslaglegging. Ik had met mezelf afgesproken om na elke 5 jaar terug te kijken en te bedenken: wil ik dit nog vijf jaar doen? Dit heb ik elke keer braaf gedaan en na 35 jaar dacht ik: het is nu wel genoeg geweest. Toen was ik 56 en het maatschapscontract eindigt op je 60e. En dat vond ik een beetje kort. Ik wilde nog meer dingen doen.  

Wat zijn de grootste veranderingen in uw werk?

Doordat ik in deeltijd studeerde, deed ik langer over de opleiding. Dus ik ben vrij lang aan het studeren geweest. Dan blijft de eerste 10 jaar je focus om je in te schrijven als registeraccountant. Eerst het doel realiseren dus. Ik hoefde geen stage te lopen destijds, zoals nu het geval is. Dus je werd gelijk manager. Dat houd je bezig, het is een nieuwe stap en best lastig. Ik heb daarna nog een opleiding Milieumanagement gedaan. Toen werd ik ineens heel snel partner. Als je eenmaal partner bent kom je in de flow van het opbouwen van je klantenpakket. Elke keer komt er weer iets voorbij. Het vak zelf heeft in die tijd niet echt schokkende veranderingen ondergaan. De laatste jaren is er meer verandering: de externe druk neemt erg toe en de hoeveelheid regelgeving is enorm geworden. Het begint erg rules-based te worden. Er wordt ergens een fout gemaakt en er wordt weer een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan het wetboek, maar ik mag hopen dat de fouten die worden gemaakt uitzonderingen zijn. Er wordt wel over geschreven of gedaan alsof heel de accountancysector verrot is en hun werk niet goed doet, maar Ernst & Young heeft voor de rechter bewezen dat deze conclusie niet zomaar mag worden getrokken. Maar daar hoor je de media dan weer niet over, dat irriteert me. Ik ben niet helemaal blij over hoe er nu over accountants wordt geschreven. En vaak ook door mensen die er niks van weten.

Bent u ooit lid geweest van een studentenvereniging?

Nee, ik heb nooit op de universiteit gezeten. Ik zou het vast wel hebben gedaan, als ik er gestudeerd had. Ik ben echter wel lid geweest van de vereniging voor accountancy studenten, toen ik bij het NIVRA studeerde. In die zin ben ik misschien toch lid geweest van een soort studievereniging.

Waarom de keuze voor Accountancy & Controlling?

Dat is gewoon zo gekomen denk ik. Ik moest aan het werk en ik had te weinig diploma’s. Ik had MEAO. Ik heb avond atheneum gedaan, voordat ik bezig kon met de opleiding Accountancy. 

Waarom de keuze voor het lesgeven? 

Dat kwam zo op mijn pad. Toen ik op het laatste jaar zat van de NIVRA, begonnen ze al met vragen: je bent straks klaar, zou je les willen geven? Het leek me leuk. Zo ben ik in een propedeuse vak begonnen met lesgeven. En na een jaar of twee jaar toen zei m’n toenmalige baas, die hier les gaf op de universiteit: je gaat lesgeven Dick. En toen ben ik begonnen met lesgeven en ben ik blijven hangen. Ik ben gepromoveerd en hoogleraar geworden. 

Wat zijn de veranderingen in de accountancysector op het gebied van duurzaamheid?

Ik denk dat het onvermijdelijk is dat accountants hierbij betrokken raken en dat het een fantastische kans is voor accountants om hierbij betrokken te raken. Je ziet dat investeerders steeds meer vragen om niet-financiële informatie. Het relatieve belang van financiële informatie wordt minder. Ik zeg niet dat het onbelangrijk is, maar andere informatie wordt ook belangrijk. In die zin is het een kans voor accountants. Je mag toch hopen dat wij deskundigen zijn op het gebied van het controleren van informatie. Aan de andere kant denk ik dat een accountant niet meer één persoon is, een accountant is een team. In dat team zitten mensen met verschillende expertise. Het team hangt ook van de klant af. Als je praat over de accountant is het niet meer de persoon die zijn of haar handtekening zet, maar de groep mensen die de controle doet. En aan de andere kant denk ik dat accountants er ook niet aan ontkomen. Er komt een moment dat de Europese Unie gaat zeggen: dit is de wettelijke informatie die jullie mogen/moeten gaan verstrekken. Er worden nu door de accountants op het gebied van duurzaamheid weinig kansen gepakt. We moeten ons ermee gaan bezighouden. Ook de stijging van de zeespiegel is een probleem. De aarde gaat z’n gang. Daar is niks tegen te doen. 

Merkt u dat er in de lesstof ook meer aandacht aan wordt besteed?

Dat probeer ik. En ik ben niet de enige. Er zijn meerdere docenten en hoogleraren die bezig zijn met klimaat. Er is een redelijk groeiende groep docenten, die zich hiermee bezighouden. En daar is deze faculteit juist geschikt voor. Maar ik merk ook wel dat de meeste studenten er nog niet klaar voor zijn. De studenten zijn nog heel erg economisch en bedrijfskundig geprogrammeerd. Dat proberen we ze wel te vertellen, maar ook bij studenten gaat het best wel traag soms. Natuurlijk zijn er hierin uitzonderingen. Ooit met economie hebben we de productiefactoren geleerd: kapitaal, arbeid, natuur en ondernemerschap. En vervolgens gaan we alleen maar verder met het geld. Er komt een keer dat een grondstof op is, waardoor we een probleem hebben. 

De verandering van de privacyregels, wat ziet u daarvan in de accountancy?

Voor accountants wordt het pas een probleem als het invloed heeft op de controle van de jaarrekeningen. Als de onderneming continu die AVG aan de laars lapt, dan heeft de accountant een issue voor de jaarrekening. Een bedrijf krijgt dan boetes. Het kan bij bepaalde controles aan de orde komen. Bij rechtmatigheidscontroles bijvoorbeeld. En in de toekomst bij Big Data. Dat zal daar zeker mee te maken hebben, maar ik heb me zelf nooit erg verdiept in de AVG. 

Veranderingen in de accountancysector op het gebied van digitalisering komen terug in de lesstof van de opleiding (bachelor en/of master)

Hier doen we veel mee. We nemen docenten aan die gespecialiseerd zijn in IT. Je gaat dit merken in de master. De twee internal control vakken in de master zoomen volledig in op digitalisering. De ene heet IT in Control. Men verwacht dat accountants door de digitalisering op een gegeven moment voor een groot deel overbodig worden. Dit is nog een reden om niet-financiële informatie te omarmen. Er is software die constant allerhande administratieve processen kan monitoren. Maar wat moeten wij nog doen dan? Er zijn mensen die zeggen dat 95% van het werk van de accountants door algoritme kan worden overgenomen. Ik denk dat de digitalisering ons heel veel werk uit handen gaat nemen. Digitalisering zet enorme stappen. Het werk is nu al zoveel anders dan toen ik begon. Toen waren er nog geen laptops. 

Vindt u dat er meer praktijk in de opleiding moet komen?

Ja dat proberen we wel, het wordt zo abstract nu. Bij Auditing Practices proberen we het. Dat is dit jaar voor het eerst op deze wijze gegeven, maar dat is vallen en opstaan. Studenten die Auditing Practices volgen kunnen inloggen in een administratie in Exact en krijgen zo een hele bedrijfsboekhouding voor hun neus. Wij hebben er expres wat fouten in gezet. Zo proberen we studenten kennis te laten maken met hoe het grootboek er op een scherm uitziet. Het is nog wel een beetje onwennig. Maar de eerste stap is gezet. 

Vindt u dat er een stage moet komen?

Dat weet ik niet zo goed. Wat leer je in een stage? Bedrijven denken aan goedkope handjes. En leer je daar echt wat van? Studenten kunnen nog steeds niet heel erg veel, maar ik denk dat je wel wat praktische dingen leert. 

Heeft u nog een tip voor accountancy studenten?

Ik zou graag wel eens willen weten waarom studenten kiezen voor dit beroep. Ik vind het zo moeilijk om met studenten in debat te gaan. Ze reageren niet echt meer in de collegezaal en dat vind ik jammer. Dit beroep is elke dag in het nieuws. Je hebt straks een maatschappelijke functie. Je ligt vaak onder vuur. Dan denk ik: je zit nu nog op de universiteit, je kan in de geborgenheid van de universiteit je mening ontwikkelen. Ik zou studenten willen aanraden: meng je in het debat en laat je horen! En ik begrijp het wel hoor. Maar probeer het toch eens, dan wordt het zoveel interessanter. 

Benieuwd wat PM voor jou kan betekenen? Word lid!

Lid worden (€1,-)